همشهری آنلاین - بهنام صدقی:
۱) تعریف مرحله کنونی
ویژگیهای این مرحله:
• افزایش آمادهسازی نظامی
• تحرکات سیاسی و رسانهای گسترده
• تلاش برای شکل دادن به شرایط درگیری احتمالی
• تمرکز بر افق کوتاهمدت (چند هفته آینده)
دو بلوک اصلی در صحنه:
• ایران و محور مقاومت
• آمریکا، اسرائیل و برخی بازیگران منطقهای
هر دو طرف در حال تقویت ظرفیتها و تنظیم متغیرهای صحنه برای موقعیت مطلوب هستند.
۲) هدف اسرائیل، پنجره زمانی محدود
نشانهها حاکی از آن است که تلآویو تمایل زیادی به آغاز درگیری جدید دارد.
دلایل:
• محدود بودن پنجره فرصت سیاسی برای دولت نتانیاهو
• تلاش برای کشاندن آمریکا به تقابل مستقیم با ایران
• ایجاد شرایطی برای تغییر موازنه منطقهای
در این چارچوب، یک کمپین چندلایه در جریان است:
• فشار سیاسی
• عملیات رسانهای
• تحرکات اطلاعاتی
هدف این کمپین: کاهش تردیدهای دونالد ترامپ درباره ورود به جنگ.
۳) تردیدهای اصلی ترامپ
در محاسبات کاخ سفید سه نگرانی کلیدی دیده میشود:
۱. امکان پیروزی نظامی
نگرانی از طولانی شدن یا غیر قابل کنترل شدن جنگ
۲. پیامدهای سیاسی داخلی
تبدیل جنگ به بحران در فضای سیاسی آمریکا
۳. هزینههای اقتصادی
تأثیر بر اقتصاد آمریکا و بازار جهانی انرژی
جریانهای حامی جنگ تلاش میکنند این تردیدها را کاهش دهند.
۴) نشانههای آمادگی نظامی در منطقه
برخی تحرکات میدانی که گزارش شدهاند:
• افزایش پروازهای نظامی
• گسترش فعالیت پهپادی
• جابهجایی سامانههای پدافندی
• انتقال تجهیزات و تسلیحات
• تحرکات لجستیکی در پایگاههای منطقهای
همچنین گزارشهایی از حمایت مالی برخی بازیگران منطقهای از این روند مطرح شده است.
تجربه بحرانهای گذشته نشان میدهد چنین سطحی از آمادهسازی معمولاً فراتر از فشار سیاسی صرف است.
۵) سناریوی محتمل طرف مقابل
بر اساس برخی برآوردها، سناریوی مورد نظر آمریکا و اسرائیل میتواند شامل موارد زیر باشد:
• جنگ کوتاهمدت
• وارد کردن ضربه سریع نظامی
• حرکت سریع به سمت آتشبس
• بهرهبرداری سیاسی و بازدارندگی
هدف چنین سناریویی ایجاد دستاورد سیاسی سریع بدون درگیری طولانی است.
۶) رویکرد عملیاتی ایران
در مقابل، راهبرد ایران بر این محور متمرکز شده است:
• تلاش برای برتری در مراحل اولیه درگیری
• ایجاد غافلگیری عملیاتی
• ضربه در زمان و مکان غیرمنتظره
• برهم زدن محاسبات دشمن
هدف این رویکرد جلوگیری از تحقق سناریوی جنگ کوتاه و کنترلشده است.
۷) تغییر رفتار آمریکا
در سطح راهبردی نشانههایی از احتیاط بیشتر واشینگتن دیده میشود.
دلایل احتمالی:
• آگاهی از برخی محدودیتهای نظامی
• نگرانی از پیامدهای اقتصادی
• پیچیدگیهای تصمیمگیری در بحران
با این حال، این احتیاط به معنای حذف گزینه نظامی نیست.
۸) متغیر مهم داخلی
یکی از عوامل تعیینکننده در این مرحله، وضعیت سیاسی و اجتماعی داخلی کشورها است.
سناریوی محتمل در برخی تحلیلها:
• ترکیب فشار خارجی با بیثباتسازی داخلی
ابزارهای احتمالی:
• تحریک ناآرامیها
• فشار اقتصادی
• عملیاتهای ترکیبی و رسانهای
در چنین شرایطی، انسجام سیاسی، مدیریت رسانه و کاهش فشار اقتصادی میتواند بر محاسبات طرف مقابل اثرگذار باشد.
جان کلام
تحولات کنونی نشان میدهد منطقه در یک مقطع حساس کوتاهمدت قرار گرفته است؛ جایی که:
• سطح آمادهسازی نظامی افزایش یافته
• تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده
• رقابت برای شکل دادن به شرایط درگیری ادامه دارد
در چنین فضایی، سیگنالهایی که از میدان و از فضای داخلی مخابره میشود میتواند مسیر تحولات هفتههای آینده را تعیین کند.
نظر شما